آسانسور ascenseur یک واژه فرانسوی است.بالابر ، آسان‌بر هم شاید نامیده شود ،

اتاقک متحرک که به وسیلهٔ آن می توان در طبقات جابجا شد و یا بار جابجا نمود.

به عبارت دیگر آسانسور تجهیزی است که امکان حمل و نقل عمودی و جابجایی افراد یا کالا بین طبقات را فراهم می آورد. 

نیروی حرکت آسانسورها را موتورهای الکتریکی تامین می نمایند.

موتورها گاهی با کابل‌های کشش و گاهی با پمپ هیدرولیک هم گروه شده و تشکیل یک سیستم آسانسور می دهند .

آسانسور یکی از ابتدایی‌ترین ماشین‌های ساده ساخت دست بشر است .

اولین آسانسورهای باری قرقره‌ای ساخته شدند.

پایه‌گذار علمی و طراح آسانسورهای امروزی، دانشمند و ریاضی‌دان بزرگ، آتوود است. 

مبدع دستگاه آتوود که یک ابزار آزمایشگاهی در فیزیک است که از دو وزنه با جرم‌های مختلف تشکیل شده است

 که توسط یک طناب از روی قرقره عبور کرده‌اند. 

این دستگاه برای مطالعه قوانین حرکت و شتاب، به ویژه شتاب گرانش، استفاده می‌شود.

از بررسی عملکرد و نوع کاربرد آسانسور می توان دریافت که آسانسور وسیله‌ای الکترومکانیکی است .

در طراحی آسانسور حداقل علومی همچون مکانیک، برق و الکترونیک، معماری دخیل هستند .

 پس طبیعی است هر شخص بتواند با تکیه بر یکی از شاخه‌های علوم ذکر شده در یک حوزه تخصص کسب نماید.

 همانگونه که اول قرار نبوده بسوزند عاشقان ، ابتدا قرار نبوده آسانسور به شکل امروزی باشد،

 بیشتر قطعات و لوازم آسانسورهای اولیه مکانیکی و الکتریکی بوده 

با پیشرفت علوم در حوزه الکترونیک و کشف و تولید نیمه‌هادی ها و همچنین ورود حوزه علوم هوش مصنوعی 

به صنعت این فن آوری هم دستخوش تغییرات شده است.

در ابتدا و تا قبل از دهه ۱۹۹۰، عمده اموزش‌ها در این صنعت به صورت اموزش‌های محدود و 

استاد و شاگردی و صرفاً در کارخانه‌های بزرگ آسانسورسازی معمول بوده است . 

ولی کم کم در انگلستان به صورت آکادمیک در دانشگاه ها به عنوان یکی از شاخه های مهندسی مکانیک و 

علوم کاربردی در مقطع کارشناسی ارشد و مهندسی آسانسور و پله برقی در مقطع دکتری تخصصی تدریس شد .

ما در این مقاله به توضیح بیشتر راجع به پیشینه ی صنعت آسانسور سازی نمی پردازیم 

زیرا در مقاله ای عالی در ویکی پدیا می توانید تاریخچه صنعت آسانسور سازی در جهان را مطالعه فرمایید.

ولی با مشاهده معماری ساختمان‌ها در گذشته با وجود توان ساخت ساختمان‌های بلند می توان دریافت 

شاید وجود پله های زیاد دلیل رواج احداث بناهای چند طبقه و بلند بوده است !!!

 یک مکانیک ایمنی بالابر  را با به‌کارگیری چرخی ضامن‌دار که در صورت پاره‌شدن طناب، 

اندکی پس از سقوط بالابر را متوقف می‌کرد، فراهم کرد و این آغاز کاربرد گستردهٔ بالابر  در جهان بود.

انواع آسانسور

مبحث مهم ایمنی در آسانسور از یک سو و کمبود فضا در سازه های امروز از سوی دیگر خود می تواند 

عامل ایجاد تنوع در انواع آسانسور و بالابر گردد.

هر چند پیش‌بینی و منظور نمودن فضای کافی با توجه به تعداد ، ظرفیت ، سرعت ، ارتفاع و جمعیت 

در ابتدای کار امری ضروری است .

و کابین، حرکت عمودی و امکان توقف در سطوح مختلف موارد مشترک همه ی آسانسورها هستند.

می توانیم از منظر نحوه اعمال نیروی محرکه هم می توانیم آسانسور ها را تقسیم بندی نماییم:

1-آسانسورهای کششی

2-آسانسورهای هیدرولیک

3-آسانسورهای وینچی 

4-آسانسورهای مغناطیسی

5-آسانسورهای پنوماتیک

6-آسانسورهای کششی

در  آسانسور کششی نیروی محرکه را موتور الکتریکی تامین می نماید. 

اساس کار این نوع آسانسورها بر اساس نیروی اصطکاک بین سیم بکسل‌ها و کشش موتور است. 

موتور اکثراً در بالای چاه آسانسور و در برخی طراحی‌ها در پایین کنار چاهک و در محلی به نام موتورخانه نصب می گردد.

در طراحی اینگونه آسانسورها کابل های فولادی (اصطلاحاً سیم بکسل)اتصال بین کابین آسانسور و وزنه‌هایی 

از جنس چدن یا بتن را فراهم می نمایند.

وزن وزنه ها باید برابر وزن کابین به اضافه نصف ظرفیت کابین باشد ؛ 

مثلاً برای آسانسوری که کابینی  ۹۰۰ کیلوگرمی و ظرفیتی ۴ نفره دارد باید 

 ۱۲۰۰=(۴*۷۵)+۹۰۰

 ۱۲۰۰ کیلوگرم وزنه لحاظ شود (متوسط وزن هر نفر ۷۵ کیلوگرم در نظر گرفته می شود)

وزنه ها، نیروی کشش لازم برای حرکت کابین را کاهش می دهند .

زیرا همواره اختلاف وزن بین کادر وزنه و کابین از نصف ظرفیت کابین بیشتر است.

آسانسور MRL

در صنعت تولید آسانسور کششی نوعی از آسانسورهای بدون اتاق Machine Room Less Elevators طراحی می شوند 

که در آن تمامی قطعات را در چاه آسانسور نصب می‌کنند تا فضای کمتری را اشغال نماید. 

علاوه بر مزیت بهینه سازی فضا توقف در پشت بام را نیز از ویژگی های این نوع طراحی می توان برشمرد.

غالبا اتاقک مربوط به تاسیسات در پشت بام تعبیه می شود پس کابین نمی‌تواند در پشت بام حضور داشته باشد ، 

از طرفی مثلا به علت وجود روف گاردن باید کابین تا پشت بام بالا بیاید . 

اگر امکان ادامه شاسی کشی به اندازه یک متر و 20 سانتی‌متر بالاتر از خرپشته وجود داشته باشد 

به نحوی که فاصله کف بام تا سقف خرپشته کمتر از 4.5 متر باشد.

می توان موتور آسانسور را روی یک تیر آهن که روی وزنه تعادل است تعبیه نمود (معمولا در وسط دال تعبیه می شود). 

پس از معرفی آسانسور روملس مایلیم لیست معایب آسانسور روملس را نیز برای شما تشریح کنیم 

از مهمترین معایب آسانسور روملس می توان به ارتعاشات زیاد ناشی از بهره گیری از 

اتصالات فلزی و رخ داد  پدیده رزونانس اشاره نمود.

انتقال ارتعاشات به داخل کابین و تاثیرات نامطلوب بر روی کابین و ریل می تواند نقطه ضعف غیر قابل چشم پوشی باشد .

از طرف دیگر همین اتصالات فلزی می توانند موجب ایجاد و تقویت نویز و سر و صدای قابل توجهی گردند.

به معایب آسانسور روملس ، محدودیت کاربری و محدودیت ظرفیت را از حیث محدودیت نیروی نگهدارنده دیوار شفت اضافه نمایید.

ظرفیت باربری آسانسورهای MRL نباید بیش از مقدار حدودی 1150 کیلوگرم باشد.

موارد ذکر شده دلایل موجهی بر عدم دسترسی به سرعت بالا در خصوص این آسانسورهای بدون اتاق هستند.

ناگفته نماند از معایب آسانسور روملس ، تاثیرات دما بر راندمان ، ایمنی و عملکرد آسانسور است .

تبدیل انرژی الکتریکی به انرژی مکانیکی،یک فرایند گرماده است.

با این حال، قطعات مختلف الکترونیکی و مکانیکی هیچ کدام از آسانسورهای MRL و 

آسانسورهای MR به خوبی برای تحمل دماهای بالا تجهیز نشده اند.

دقت نمایید که در هر دو آسانسور MRL و MR از ماشین آلات درایوینگ بدون دنده سنکرون با آهنربای دائمی استفاده می کنند. 

در مورد موتور سنکرون مغناطیسی دائمی اگر دما از حد معینی فراتر رود، پدیده‌ای به نام «از دست دادن مغناطیس» رخ خواهد داد .

به لیست معایب آسانسور روملس ، دشواری تعمیرات ، هزینه های بالا ، مصرف انرژی بالا را نیز اضافه نمایید .

نقشه آسانسور mrl

شرایط استاندارد آسانسور mrl

معایب آسانسور روملس

آموزش نصب آسانسور روملس

قیمت آسانسور بدون موتورخانه

آسانسور روملس وزنه پشت

آسانسورهای هیدرولیک

اساس تشکیل دهنده ی آسانسور هیدرولیک  ، موتور الکتریکی ، پمپ فشار روغن و جک هیدرولیک هستند .

جک هیدرولیک عملیات جابجایی کابین ، بار و مسافران را بر عهده دارد.

جک آسانسور هیدرولیک با توجه به اهمیت کاربردی که دارد باید از بالاترین کیفیت بهره مند باشد

یعنی بهترین متریال ، بی نقص ترین محاسبات و طراحی و ایده آل ترین نصب و راه اندازی نه ذره ای کمتر 

بدیهی است که موتوری قوی مورد نیاز خواهد بود.

سیستم هیدرولیک آسانسور برای تامین فشار مورد نیاز جک هیدرولیک به کار گرفته می شود.

به مجموعه ای از مخزن شیرآلات پمپ و الکتروموتور ، پاوریونیت هیدرولیک آسانسوری  گفته می شود.

اجزا یونیت هیدرولیک بالابری هم تفاوتی ندارد  .

اگر یونیت هیدرولیکی بالابری باشد یعنی باید توانایی حمل بار بیشتری داشته باشد

به طور عمومی نرمی و دقت و ظرافت کمتری را دارا هستند.

قیمت یونیت هیدرولیک آسانسور بسیار بستگی به کیفیت قطعات آن دارد

دقت نمایید امروز که این مقاله نوشته می شود به طور حتم هیچ گونه قطعه ای از اروپا وارد ایران نمی شود 

متاسفانه از سایر نقاط جهان هم بی کیفیت ترین و بدترین قطعات وارد می شود .

هرگز انسانیت نتوانسته مانع حرص افراد گردد!!!

ایده آل در مورد پاور یونیت آسانسور و یونیت بالابری پمپ های غرق در روغن هستند که استهلاک و صدای کمتری را دارند.

متخصصان می دانند در مورد راه‌اندازی موتور های سه فاز  و در کل موتورهای الکتریکی روش های متعددی را می توانند اتخاذ نمایند .

مثل استفاده از درایو یا سافت استارتر  یا راه اندازی به روش ستاره مثلث 

 که هزینه کمتری را در بر خواهد داشت وبه سادگی قابل اجرا می باشد و به همین سبب رایج تر نیز هست .

این نیروی موتور و فشار تنها در حرکت به سمت بالا مورد نیاز است و برای حرکت کابین به سمت 

پایین نیازی به صرف توان نیست با تغییر مسیر جریان این امر امکان پذیر است.  

نیازی به روشن کردن موتور و مصرف توان نیست و تنها با باز کردن یک شیر و 

خالی کردن روغن جک کابین به آرامی به سمت پایین حرکت می‌کند. 

به عبارت دیگر یک سیستم هیدرولیک تنها برای انجام فرایند بالا بردن توان قابل

 ملاحظه‌ای مصرف می‌کند و فرایند پایین آمدن توسط نیروی گرانش صورت می پذیرد.

 در نیمه دیگر (تنها به سمت پایین) از نیروی گرانش استفاده می‌کند.

به منظور تکمیل اطلاعات باید بدانید نوعی از موتورهای الکتریکی مشخصا در مورد 

آسانسور ها در گذشته ای نه چندان دور و حتی امروز مورد مصرف قرار می گرفته که به موتور  AC2 مشهورند .

این موتورهای گیربکس‌دار دو سرعته آسانسور (Alternating Current) معمولاً دارای توان‌های مختلفی هستند.

به صورت Direct-on-Line راه اندازی می شوند به این معنی که موتور هنگام راه اندازی 

مستقیماً به منبع تغذیه متصل می شود، بدون هیچ وسیله واسطه ای مانند سافت استارتر یا درایوهای فرکانس متغیر.

این موتورها دارای دو سیم پیچ هستند که هر کدام سرعت های متفاوتی را ایجاد می نمایند.

مثلا موتورهای AC2 با توان 5.5 کیلووات برای آسانسورهای 6 نفره و سرعت 1 متر بر ثانیه مناسب هستند.

آسانسورهای دو سرعته (AC2) به آسانسورهایی گفته می‌شود که از این موتورها بهره می برند و با دو سرعت مختلف کار می‌کنند.

سرعت تند برای حرکت بین طبقات و سرعت کند برای تراز کردن و توقف دقیق در طبقه پس حرکت و توقف به سبب این 

تغییرات سریع سرعت ناگهانی و همراه با شوک است و همین دلیل کافی است که مسافران احساس عدم راحتی داشته باشند. 

این موارد یعنی مصرف انرژی و استهلاک بالا

آسانسورهای سرعت متغیر VVVF

آسانسورهای Variable Voltage Variable Frequency  یا آسانسورهای با کنترل سرعت متغیر، 

با استفاده از یک درایو که اطلاعات را از سیستم کنترل آسانسور دریافت می نماید

 ولتاژ و فرکانس برق ورودی به موتور را تنظیم می‌کند.

پس سرعت موتور به صورت پیوسته و نرم ، کنترل خواهد شد.

این سیستم سبب ایجاد حرکت و توقف نرم و بدون شوک در آسانسور های تک سرعته می شود. 

چون مصرف انرژی پایینی دارند به سرعت جایگزین آسانسورهای دو سرعته شدند.

سیستم هیدرولیک برای حمل و بالابری بارهای سنگین ، آسانسورهای حمل بار 

 آسانسور خودروبر و بالابر کارگاهی نیز کاربرد به سزایی دارد. 

خالی از لطف نیست عنوان نماییم که آسانسورهای هیدرولیک در تمامی پارکینگ‌های نیمه مکانیزه 

و پارکینگ‌های تمام مکانیزه حضوری فعال دارند. 

مزیت آسانسورهای هیدرولیک :

با کمترین نیرو بالاترین قدرت را در اختیار خواهیم داشت پس ایده آل برای حمل بارهای سنگین است.

عملکردی بسیار دقیق و نرم هنگام حرکت و توقف دارد از این رو کابین در طبقات دقیقا تراز قرار می گیرد  .

استهلاک پایین و خرابی کمی دارد و در صورت بروز مشکل عیب یابی آسان و تعمیرات ساده و سریع انجام خواهد شد .  

امکان طراحی زیبا و شیشه ای به سبب حذف وزنه ها و سیم بکسل میسر است .

امکان اجرای سازه ی  بسیار سبک وجود دارد.

به علت عدم نیاز به سقف چاه مستحکم و فضای موتورخانه در بالای چاه آسانسور در طراحی ایده آل است.

ایمنی و امنیت بالایی را تامین می نماید پس ایده آل در مصارف خانگی ظاهر شده است.

همین نکات کافی است تا دلیل بهره گیری بیش از ۷۰ درصد ساختمان های زیر ۵ طبقه در اروپا را از آسانسورهای هیدرولیک بدانیم .

معایب آسانسور های هیدرولیک چیست 

محدودیت ارتفاع به سبب محدودیت در طول جک هیدرولیک وجود دارد 

پس بدیهی است آسانسورهای هیدرولیکی گزینه ی مناسبی برای ساختمان‌های بلند تر از پنج طبقه نیستند .

افزایش ارتفاع ساختمان یعنی جک‌های هیدرولیک بلندتر و ضخیم‌تر که هزینه‌های تولید و نصب بالاتری را دارند.

حمل و نقل، نصب و سرویس جک‌های بلند یعنی چالش‌های فنی و لجستیک . 

آسانسورهای هیدرولیکی برای انتقال روغن در مسافت های طولانی نیاز به پمپ و موتور با توان بالا نیاز دارد 

در غیر اینصورت سرعت پایینی ارائه می نمایند .

البته امروزه با استفاده از درایو و سیستم خنک‌کننده می‌توان به سرعت ۱ متر به صورت معمول دست یافت.

ویسکوزیته روغن هیدرولیک با دما نسبت مستقیم دارد ، پس سیستم های هیدرولیک نسبت به تغییرات دما حساس هستند 

یعنی در دمای بالا یا پایین عملکردشان با اختلال مواجه می‌شود. 

جای تعجب نیست که در سیستم های هیدرولیکی اصطکاک و تبدیل انرژی و به تبع آن حرارت وجود داشته باشد.

که این عوامل می تواند تاثیرات منفی بر عملکرد آسانسور هیدرولیک وارد نماید زیادی تولید می‌کنند 

که می‌تواند بر عملکرد روغن هیدرولیک و قطعات مکانیکی تاثیر بگذارد. 

تمهیدات لازم جهت تثبیت دائم و کنترل دمای سیستم در یک بازه خاص هزینه بر است. 

گرمای تولید شده باید کنترل شود تا از نوسانات روغن جلوگیری شود و این امر نیاز به تمهیدات خاصی دارد.

محاسبات علمی و تجربیات ثابت کرده آسانسورهای هیدرولیکی در مقایسه با آسانسورهای کششی راندمان پایین‌تر را ارائه می نمایند ، یعنی برای جابجایی یک ظرفیت یکسان انرژی بیشتری مصرف می‌کنند.

از سوی دیگر سیستم آسانسور هیدرولیک پیچیده تر از آسانسور کششی است پس نیاز به نگهداری و سرویس دوره‌ای بیشتری دارند.

یکی از عوامل پیچیدگی عدم سهولت در دسترسی به برخی از قطعات مانند سیلندر و جک است که خود این مسئله می تواند مشکل ساز شود .

روغن هیدرولیک دوستدار محیط زیست نیست و نشتی روغن هیدرولیک می تواند منجر به ایجاد مخاطرات گردد.

آسانسورهای وینچی 

در این نوع آسانسور که با زنجیر یا طناب فولادی آویزان شده ، نیروی رانش به طریقی به غیر از اصطکاک به آن وارد می‌شود. 

این نوع آسانسورها وزنه ندارد. 

آسانسورهای مغناطیسی 

برای ایجاد نیروی مغناطیسی در این آسانسورها ریل‌ها نقش استاتور موتور و کابین آسانسور نقش روتور را ایفا می‌کنند. 

با اتصال جریان برق به ریل ها ، میدان مغناطیسی ایجاد و به کابین القا می‌گردد. 

این میدان مغناطیسی در نقاطی قطع و با القای جریان کابین به حرکت در می‌آید.

در این آسانسورها خبری از وزنه تعادل، کابل فولادی، موتورخانه نیست. 

قیمت بالای آسانسورهای مغناطیسی باعث شده که علی رغم ایمنی بسیار بالا کمتر استفاده شود.

آسانسورهای کارگاهی 

در صنعت ساختمان و برج سازی لازم است آسانسورها قابلیت مونتاژ و افزایش ارتفاع متناسب با سازه را داشته باشند.

این آسانسورها قابلیت مونتاژ تا ارتفاع ۵۰۰ متر را داشته و در ظرفیت‌های متفاوت برای انتقال نفرات و بار تولید می‌شوند. 

نیروی محرکه 

در ابتدا از موتورهای جریان مستقیم و  سیستم های راه اندازهای گوناگونی مانند وارد-لئونارد Ward-Leonard استفاده می شد.   

سیستم کنترل سرعت موتور وارد-لئونارد در حوزه ی موتورهای DC تعریف می شود.

این سیستم کنترل دقیق بر سرعت و گشتاور در موتورهای DC را فراهم می نماید.

سیستم کنترل وارد-لئونارد از یک ژنراتور DC و یک موتور DC تشکیل شده است.

ژنراتور توسط یک منبع AC تحریک می‌شود و ولتاژ خروجی آن به آرمیچر موتور DC اعمال می‌شود. 

با تغییر ولتاژ آرمیچر موتور، سرعت آن کنترل می‌شود،همچنین، با تغییر جهت جریان میدان ژنراتور، جهت چرخش موتور نیز تغییر می‌کند. 

این سیستم به دلیل استفاده از سه ماشین (ژنراتور و دو موتور) هزینه بالا و بازده پایین دارد  .

امروزه، سیستم‌های،راه انداز و کنترل مبتنی بر تریستور SCR Silicon Controlled Rectifiers رایج‌تر هستند.

با از دور خارج شدن موتورهای جریان مستقیم (DC) ، موتورهای القایی سه فاز یا آسنکرون و 

موتورهای سنکرون مغناطیس دائم Permanent Magnet روی کار آمده اند . 

در موتورهای القایی سه فاز یا آسنکرون از مکانیسم لنت ترمز استفاده می‌شود 

که با استفاده از نیروی اصطکاک مانع از حرکت ناخواسته موتور در حالت توقف می‌شود.

این موتورها در ابتدا دارای یک استاتور و تک سرعته و دارای تکان شدید در هنگام کار بودند.  

با بهره گیری از دو سیم پیچ مجزا در استاتور برای دو سرعت تند و کند موتورهای دوسرعته متولد شدند.

تعداد قطب استاتور دور کند معمولاً چهار برابر دور تند است یعنی سرعت دور تند چهار برابر دور کند است.

استارت کار موتور با دور تند است. 

در مکانیسم این موتورهای القایی دنده‌ها،گیربکس و چرخ طیار flywheel وجود دارند که مانع از تشکیل و تشدید تکان‌ها می‌شوند. 

برای توقف موتور ،مدار الکتریکی استاتور دور کند را وارد مدار کرده و دور تند را از مدار خارج می‌نماید. 

با جابه‌جایی دو فاز می توان تغییر جهت حرکت در این موتورها ایجاد نمود.

سیستم‌های راه انداز و کنترل موتور القایی از مبدل (یکسو ساز) و اینورتر تشکیل شده اند.

البته که در سری های پیشرفته تر فیدبک و امکان اتصال به انکودر وجود دارد . 

این درایورها نرمی حرکت و توقف، بهبود ضریب توان و کاهش مصرف انرژی را به همراه دارد. 

در هنگام توقف آسانسور به علت بالا بودن اندازه حرکت کابین ، گاهی موتور به صورت ژنراتور عمل می‌کند .

انرژی تولید شده در سیستم‌های قدیمی به شبکه برق برگشت داده می‌شد .

 اما در درایورهای جدید با وجود یکسوساز این امر ممکن نیست و می تواند باعث ازدیاد شدید 

ولتاژ بر روی بانک خازنی موجود در درایور شود. 

به منظور مرتفع سازی این مشکل از مقاومت ترمز  که در حقیقت یک مقاومت با توان بالا است استفاده می‌شود.

موتورهای القایی با گیربکس بازده الکتریکی و مکانیکی پایینی دارند 

 به همین خاطر موتورهای سنکرون با مغناطیس دائم پدیدار شدند. 

در موتورهای سنکرون با مغناطیس دائم گشتاور بسیار بالای محور موتور نیاز به استفاده از گیربکس را رفع می نماید. 

سیستم راه‌اندازی پیچیده‌ شامل درایور و تاکومتر هم از ویژگی های این موتورها می باشد .  

تابلو فرمان آسانسور 

نسل اول آسانسورها توسط تابلوهای رله‌ای فرماندهی می‌شدند. 

فرمان از این تابلوها به موتورهای میرسید که با دو سیم پیچی که داشتند امکان دستیابی به دو سرعت تند و کند را فراهم می نماید. 

آغاز حرکت آسانسور با سرعت تند و توقف در طبقات با سرعت کند صورت می پذیرد  

با این تمهید از میزان تنش و تکانه ها کاسته می شود .

ولی تنش ها در هنگام آغاز حرکت و توقف و زمان تغییر سرعت همچنان وجود دارد. 

این تابلو برق ها مصرف بالایی دارند ، ابعاد و حجم بزرگی دارند.

در این سیستم بدون در نظر گرفتن تغییرات وزن همواره نیروی ثابتی از طرف کابین به موتور وارد می شود 

که منجر به متغیر بودن سطح کابین با طبقات می گردد. 

نسل بعدی تابلو های فرمان تابلوهای رله‌ای ریزپردازنده با حجم کمتر و قابلیت برنامه نویسی وارد بازار شدند.

امروز با پیشرفت علم الکترونیک اینورترها جایگزین سیستم‌های کنتاکتوری شده اند. 

کاهش چشمگیر تکان‌ها و افزایش ضریب توان به دلیل اتصال با واسطه از طریق بانک خازنی از مزیت های 

بارز این سری از تابلو برق ها می باشد. 

این تابلو های فرمان اینورتری که به تابلوهای درایودار مشهور هستند کنترل سرعت را با تغییرات ولتاژ و فرکانس میسر می نمایند. 

موتور آسانسور

این قطعه غالبا روی یک دال سازه‌ای داخل اتاقکی در بالای چاه آسانسور نصب می گردد. 

گاورنر

بخشی از ایمنی آسانسور با تنظیم و تعدیل سرعت انجام می شود 

برای این منظور یک دستگاه مکانیکی به نام  گاورنر در آسانسورها تعبیه می شود.

با افزایش سرعت بیش از محدوده مجاز گاورنر با قفل مکانیکی در چند مرحله باعث توقف می شود 

از طرفی چون گاورنر ها به میکروسوییچ متصل هستند موجب قطع فرمان موتور نیز می شوند. 

همانطور که گفتیم گاورنرها به سرعت حساس هستند 

یعنی در صورت مشاهده سرعت بیش از حد کابین با قفل مکانیکی خود در چند مرحله باعث توقف مکانیکی کابین شده 

و پس از آن با فرمان دادن میکروسوئیچ‌ها باعث قطع فرمان موتور می‌شوند.

به عبارت دیگر با فعال شدن گاورنر پاراشوت یا ترمز اضطراری کابین نیز فعال می‌شود.

پاراشوت

ترمز ایمنی آسانسور را پاراشوت Parachute نیز می‌گویند. 

ترمز ایمنی متشکل از یک سری فک است که توسط آنها عملیات توقف را انجام می دهد.

به محض افزایش بیش از حد سرعت کابین، گاورنر از حرکت می‌ایستد ، گاورنر و پاراشوت توسط سیم بکسلی به هم متصل هستند.

فک‌های پاراشوت به هم نزدیک شده موجب توقف کابین می شود.

بافر

Buffer یا حایل برای زمانی تعبیه می شود که به هر دلیلی کابین در پایین‌ترین ایستگاه توقف نداشته باشد 

یعنی به سمت کف چاه سقوط کند.

در صورتی که هیچ یک از سیستم‌های ایمنی هم عمل ننماید ، آسانسور پس از طی چند سانتی‌متر با بافر برخورد خواهد کرد.

وظیفه این قطعه، کاهش شدت ضربه وارده به کابین است.

بافر فنری، بافر پلی اورتان و بافر هیدرولیکی از انواع بافر ها هستند.

تراول کابل

معمولا ۲۴ رشته سیم شماره۱۰ کنار هم یک سیم تخت ایجاد می نمایند که همیشه همراه کابین آسانسور در حرکت است 

تا انتقال اطلاعات از تابلو فرمان به کابین را انجام دهد.

یوک کابین

معنی واژه ی yoke یوغ ،اسارت و وصل کردن است. یوک کابین  که گاهی کار فریم نامیده می شود .

در حقیقت یک قاب است که بخش‌های مهمی مانند کف کابین، ترمزهای ایمنی، کفشک‌ها و سیم بکسل‌ به آن متصل می‌شوند. 

برای مونتاژ یوک از پیچ و مهره استفاده می‌گردد و سکویی که بار و مسافران روی آن قرار می‌گیرند 

نیز به وسیله جوش، پرچ یا پیچ و مهره روی تیر ایمنی پایین یوک متصل می‌شود. 

در این بخش لاستیک‌های ضربه‌گیر نیز بین تیر ایمنی و سکو قرار می‌گیرند .

کادر وزنه

وزنه‌های تعادل که همدتا سربی یا بتنی هستند ، در یک فریم به نام کادر وزنه قرار می گیرند 

انتهای کادر وزنه ، بافر قرار دارد تا از فریم در برابر ضربات احتمالی محافظت نماید.

درب

درب آسانسور علاوه بر وظیفه ذاتی تاثیر مستقیم بر سرعت جابجایی افراد دارد.

تا کنون انواع مختلفی از درب آسانسور طراحی و ساخته شده اند:

درب لولایی

به منظور ایجاد امنیت بیشتر هر طبقه درب لولایی مجزا دارد، خود آسانسور نیز یک درب جداگانه دارد. 

با توقف کامل آسانسور در طبقه ، قفل درب بیرونی باز می شود.

درب تلسکوپی

دو لایه درب کنار هم قرار گرفته که یکی برای طبقه و دیگری برای کابین آسانسور است.

درب از وسط بازشو

درب از وسط بازشو و درب تاشو اتوبوسی که نحوه طراحی و عملکردشان از نام آنها مشخص است 

ریل

معمولا ریل آسانسور به صورت T شکل بوده و کابین روی این ریل سوار می‌شود. 

وزنه تعادل معمولا از ریل T9 و کابین معمولا از ریل T16 بهره می برند.

کفشک

برای هدایت حرکت کابین و وزنه تعادل در امتداد ریل به صورت نرم و روان ،کفشک در بالا و پایین کابین و وزنه تعادل نصب می‌شود. 

درایو

تغییر و کنترل دور موتور از صفر دور بر دقیقه  RPM تا چند برابر دور نامی موتور را درایو یا اینورتر بر عهده دارد.

فتوسل

فتوسل یا چشمی آسانسور بر روی درب نصب می شود ، تا مانع بسته شدن درب قبل از خروج یا ورود مسافران گردد. 

اورلود

نام قطعه‌ گویای وظیفه ی آن است. این سنسور و حسگر در صورت تشخیص میزان اضافه بار غیر مجاز، 

با ارسال پالس به جعبه فرمان مانع حرکت کابین می گردد. 

پمپ آسانسور

آسانسورهای هیدرولیک معمولاً از پمپ اسکروو استفاده می‌کنند.
این پمپ‌ها به دلیل عملکرد بی‌صدا، روان و قابل اعتمادشان شناخته شده‌اند.
همین امر آنها را برای سیستم‌های آسانسور بسیار مناسب می‌کند.
وظیفه ذاتی آنها در مورد آسانسور کشیدن سیال هیدرولیک از مخزن و فشار دادن آن به داخل سیلندر است.
هرچند که در مواردی که سر و صدای محیطی مهم نیست می توان از پمپ های دنده ای معمولی هم می توان بهره برد.

کابین آسانسور

کابین آسانسور محفظه‌ای است که افراد یا اشیا در آن قرار می گیرند.

در هنگام انتخاب آسانسور یا طراحی و جانمایی آن در نقشه ساختمان باید پاسخ بعضی سوالات را بدانیم و با برخی واژه ها آشنا باشیم.

چگونه ظرفیت آسانسور را محاسبه کنیم؟

برای محاسبه ظرفیت، کافی است محدودیت وزن کل را بر میانگین وزن هر نفر تقسیم کنید .

اگر محدودیت وزن آسانسور ۴۰۸ کیلوگرم باشد، ظرفیت شش نفر خواهد بود.

زمان انتظار آسانسور را چگونه محاسبه می‌کنید؟

کل زمان رفت و برگشت آسانسور را بر تعداد آسانسورها تقسیم کنید .

چگونه متراژ آسانسور را محاسبه کنیم؟ 

ایده آل این است که آسانسور بتواند ۱۰ تا ۱۲ درصد از جمعیت ساختمان را در پنج دقیقه جابجا کند. 

یعنی باید ۲.۳ فوت مربع فضا برای هر نفر در نظر بگیرید

چگونه تعداد آسانسورها را محاسبه کنیم؟

تعداد کل مسافران را بر تعداد کل مسافران هر طبقه تقسیم نمایید.

آسانسور به انگلیسی Elevator

1-آسانسور هیدرولیکی Hydraulic Elevator

2-آسانسور کششی Traction Elevator

3-آسانسور گیرلس Gearless Elevator

4-آسانسور شیشه ای Glass Elevator

5-آسانسور روملس Roomless elevator

6-آسانسور در پلان 

7-اسانسور